Svečano otvaranje projekta „<eng>AI-Assisted Monitoring and Management of Invasive Plant Species in Cross-Border Region – AInspec</eng>“
(Praćenje i upravljanje invazivnim biljnim vrstama u prekograničnom regionu uz podršku veštačke inteligencije)
- april 2026. godine – Svečana sala Fakulteta tehničkih nauka, Trg Dositeja Obradovića 6 – 11:00 časova.
Invazivne biljne vrste predstavljaju jednu od najozbiljnijih ekoloških i ekonomskih pretnji u upravljanju zaštićenim područjima duž prekograničnog regiona. Njihovo brzo širenje ugrožava domaće biljne vrste i okolni biodiverzitet, narušava stabilnost ekosistema i stvara dodatne troškove za institucije nadležne za zaštitu prirode. Tradicionalni načini praćenja i kontrole su zahtevni, dugotrajni i često nedovoljno precizni i efikasni u otkrivanju invazivnih biljnih vrsta u ranoj fazi.
Prepoznavanje ovih problematika iznedrilo je projekat „<eng>Ainspec</eng>“ na kom je Fakultet tehničkih nauka Univerziteta u Novom Sadu vodeći partner uz Javno preduzeće “Vojvodinašume” Petrovaradin, Fakultet elektrotehnike, računarstva i informacijskih tehnologija Osijek i Javnu ustanovu za upravljanje zaštićenim dijelovima prirode Vukovarsko-srijemske županije. Projekat je iz <eng>Interreg</eng> programa Hrvatska – Srbija, traje dve godine (2026 -2028.), ukupna vrednosti blizu 500 hiljada EUR, od čega Evropska Unija bespovratno finansira 85 %.
Istraživači se bave detekcijom invazivnih biljnih vrsta na savremen i efikasan način. Umesto klasičnih metoda, koriste se dronovi opremljeni naprednim kamerama koje mogu da prepoznaju biljke i van vidljivog spektra, što omogućava ranije i preciznije otkrivanje problema. Uz pomoć veštačke inteligencije, prikupljeni podaci se brzo analiziraju, pa se invazivne vrste lakše lociraju i prate. Dronovi se zatim koriste i za ciljano tretiranje tih biljaka, te se na taj način štiti i ostatak ekosistema, jer se reaguje samo tamo gde je potrebno. Projekat tako doprinosi efikasnijem i održivijem upravljanju zaštićenim područjima. Važan deo su i obuke za institucije, kako bi unapredile dosadašnju praksu. Takođe, planirana je izrada preporuka koje će pomoći donosiocima odluka da uvedu savremenije i odgovornije pristupe u zaštiti prirode.
U cilju što bolje organizacije skupa, molimo da potvrdite dolazak na elektronsku adresu: jelenar_@uns.ac.rs najkasnije do 17. aprila 2026. godine.
